ქართული ისტორიული საბუთების კატალოგი

განაჩენი ბატონიშვილ იოანესი და მსაჯულებისა იოანე და დავით ზაქარიას ძე ციციშვილებსა და დიმიტრი ედიაშვილს შორის მამულის განაწილების შესახებ

საუკუნე
XVIII
წელი
1800 წ. 12 ივნისი
ტექსტის მატარებელი

ქაღალდი

ავთენტურობა
დედანი
დაცულობის ადგილი
საქართველოს ეროვნული არქივი, საისტორიო ცენტრალური არქივი.
შიფრი
1448/869
ძველი სააღრიცხვო-საარქივო ნომერი
609
მასალა

ჭვირნიშნიანი ქაღალდი, დაწერილი შავი მელნით. 

ფორმა
კოდექსი
კეფების/ფურცლების რაოდენობა
1
ზომები
722X450
დამწერლობის სახეობა
  • მხედრული
განკვეთილობა

წერილი, მძიმე, ორი წერტილი და წერტილ-მძიმე ადგილ-ადგილ. 

მდგომარეობა

მოღწეულია სრული სახით, რესტავრირებული. 

მითითებული თარიღი

ქორონიკონსა უპჱ (1800), ივნისის იბ (12). 

დამტკიცება

გიორგი XII, ბატონიშვილი იოანე, ბატონიშვილები: დავითი, ბაგრატი, თეიმურაზი, კათალიკოსი ანტონ II. 

ხელრთვა
გამოცემები
შენიშვნა

1. ახლავს ცხრამეტი ბეჭედი და ერთი ხელრთვა. 

2. ქალანთარი(სპარს.) - ქალაქის  უფროსი, მოურავი. ეს თანამდებობა XVII-ის ორმოციან წლებში შემოიღეს, ევალებოდათ ქართლ-კახეთში გადასახადების გაწერა და შეგროვება.

3. ეშიკაღასბაში (ოსმალ. ეშიკ - ზღურბლი.  აღა - ბატონი, ბაში - თავი)  – იგივე მანდატურთუხუცესი, მეფის კარზე წესრიგის მეთვალყურე საპოლიციო აპარატის მოხელე; მეფის კარის დაცვის უფროსი.   ეშიკაღასბაშის მოვალეობაში შედიოდა სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენის სისრულეში მოყვანა. იასაულების გაგზავნა სამართლის აღსასრულებლად. ვახტანგ მეფის სამართლის წიგნის მიხედვით ეშიკაღასბაშს ევალებოდა გაფანტულიყმების მოგროვება და პატრონისთვის დაბრუნება. სამეფო ეშიკაღასბაშის გარდა იყო ორი სახის ეშიკაღასბაში: ხალვათხანის/ქარხნების (ორი) და  არმის/სასახლის (ორი).   ეშიკაღასბაში როგორც ტერმინი XVII ს-ში როსტომ მეფემ შემოიღო. ექვემდებარებოდნენ: ბოქაულთუხუცესი, ბოქაული, სოიბათიასაული, ყორიასაული, იასაული, მემანდარი, ყაფიჩი.  ძირითადად სასახლის მოხელეებად ითვლებოდნენ, თუმცა ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ მოხელეებადაც (კახეთის, ქართლის) იყვნენ. ყველა სახის ეშიკაღასბაში საპოლიციო აპარატის მოხელეები არიან.

4. მუჩალგა (არაბ.) - პირობა, ფიცი.