ქართული ისტორიული საბუთების კატალოგი

მამულის წყალობის წიგნი ამირინდო ამილახორისა კარის დეკანოზ იასე ყანჩელისადმი

საუკუნე
XVIII
წელი
1758 წ. 12 თებერვალი
ტექსტის მატარებელი

ქაღალდი

ავთენტურობა
დედანი
დაცულობის ადგილი
საქართველოს ეროვნული არქივი, საისტორიო ცენტრალური არქივი.
შიფრი
1448/517
მასალა

ქაღალდი, დაწერილი შავი მელნით.

ფორმა
კოდექსი
კეფების/ფურცლების რაოდენობა
1
ზომები
248X188
დამწერლობის სახეობა
  • მხედრული
განკვეთილობა

წერტილი ყოველი სიტყვის შემდეგ.

მდგომარეობა

მოღწეულია არასრული სახით, ქვედა მარჯვენა კიდეზე დაზიანებული, რესტავრირებული.

მითითებული თარიღი

ქორონიკონსა უმვ (1758), თებერვლის იბ (12).

ხელრთვა
დამწერი
შენიშვნა

1. ახლავს ოთხი ბეჭედი.

2. მიმბაში (თურქ.) - ათასისთავი, ციხისთავი მინბაში თავისი შინაარსით ციხის უფროსს, ციხის თავს ნიშნავს. მათ მეციხოვნეები ექვემდებარებოდნენ.  მინბაშის უპირველესი ამოცანა იყო ციხე-სიმაგრე მოემარაგებინა მცველებით, იარაღით, პროდუქტებით. მინბაში მეფის შემდეგ ერთადერთი ბატონ-პატრონი იყო ციხისა. ,,მინბაშს" ქართული ტერმინი ციხისთავი არ განუდევნია  და საბუთებში ხშირად გვხვდება ორივე სახელი.  XVIII-ის  II ნახ.-ში მისი მნიშვნელობა შეიცვალა და როცა ერეკლე II-ემ მორიგე ჯარი შექმნა, ჯარის  უფროსებად მინბაშები  დააყენა, ერეკლემ მათ დაავალა მორიგე ჯარის გაწვრთნა და ჯარში წესრიგის დაცვა. მაშასადამე მინბაშები ციხის უფროსობის გარდა  ჯარის სამხედრო მეცადინეობასაც ხელმძღვანელობდნენ. ისინი სამეფო სამხედრო უწყების მოხეელები და საპატიო მოხელეებად ითვლებოდნენ. მინბაში ზოგჯერ  ქალაქის კომენდანტადაც ინიშნებოდა.

3. ყორჩიბაში - იგივე ქეშიკთუხუცესი, მცველთა უფროსი. ირანში შაჰის პირადი დაცვის უფროსის ტიტული. საქართველოში როსტომ მეფის დროიდან შეეფარდება მსახურთუხუცესის ჩინს. იგი სახელმწიფო მოხელეა და სასახლისა და მეფის მცველების მოვალეობას ასრულებდნენ სამხედრო მოვალეობასთან ერთად.